ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΟ 2026;

¹Κωνσταντάκη Νεφέλη Σπυριδούλα, ¹Παπακανέλλου Ανδριάννα
Επιμέλεια: ²Χάρης Δημoσθενόπουλος
¹Μητροπολιτικό Κολλέγιο, ²Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ Λαϊκό

Η διατροφή για τον διαβήτη τύπου 2 αλλάζει σελίδα. Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες (Consensus EASD-ADA 2026) προσθέτουν και άλλα διατροφικά πρότυπα, στα ήδη υπάρχοντα. Πλέον, ο στόχος είναι η εξατομίκευση και κάθε άτομο με ΣΔτ2 (PWD) επιλέγει το πλάνο που ταιριάζει στις δικές του ανάγκες και προτιμήσεις, με σκοπό την απώλεια βάρους και τη ρύθμιση του ζαχάρου. Η μεγάλη ανατροπή στις νέες οδηγίες είναι η επίσημη αναγνώριση σύγχρονων μεθόδων, όπως η κετογονική δίαιτα και η διαλείπουσα νηστεία ως προτεινόμενα διαιτητικά πρότυπα στο ΣΔτ2.

• Η κετογονική δίαιτα περιορίζει δραστικά τους υδατάνθρακες. Οι κετογονικές δίαιτες περιλαμβάνουν ευρύ φάσμα διατροφικών παρεμβάσεων, οι οποίες διαφέρουν τόσο ως προς τον βαθμό περιορισμού των υδατανθράκων όσο και ως προς την ενεργειακή τους σύσταση. Έχουν δείξει ορισμένα βραχυπρόθεσμα οφέλη στα επίπεδα γλυκόζης, στην ευαισθησία στην ινσουλίνη και σε άλλες μεταβολικές εκβάσεις, συχνά πριν από την επίτευξη σημαντικής απώλειας βάρους. Ωστόσο, τα οφέλη αυτά πρέπει να σταθμίζονται έναντι ζητημάτων ασφάλειας, ενώ πρέπει να εξετάζεται η προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής ώστε να μειώνονται τόσο ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας όσο και ο κίνδυνος κετοξέωσης, ιδιαίτερα όταν συγχορηγούνται αναστολείς SGLT2.
• Η διαλειμματική νηστεία περιορίζει τις ώρες ή τις ημέρες κατά τις οποίες τρώμε. Ορισμένες μελέτες δείχνουν οφέλη στο βάρος και στη γλυκαιμική ρύθμιση, αλλά τα μακροπρόθεσμα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα. Επίσης, όσοι λαμβάνουν ινσουλίνη ή φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν υπογλυκαιμία χρειάζονται επαγγελματική καθοδήγηση πριν αλλάξουν το πρόγραμμα των γευμάτων τους. Υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη σίτιση σε περιορισμένο χρονικό παράθυρο και για στρατηγικές διαλείπουσας νηστείας, όπως η νηστεία μέρα παρά μέρα ή το μοντέλο 5:2, στο οποίο η διατροφή είναι συνήθης επί 5 ημέρες την εβδομάδα και η ημερήσια ενεργειακή πρόσληψη μειώνεται σε 500–600 kcal σε δύο μη διαδοχικές ημέρες
• Η Μεσογειακή διατροφή εξακολουθεί να αποτελεί την πιο αποτελεσματική και σημαντική επιλογή, καθώς περιλαμβάνει λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και ελαιόλαδο και συνδέεται με οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία. Η έκθεση του 2026 την αναδεικνύει ιδιαίτερα για άτομα με ΣΔτ2 και εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο, όταν είναι αποδεκτή και εφαρμόσιμη.

Davies et al. (2026), Figure 2, Diabetes Care. https://doi.org/10.2337/dci26-0141.

Τι αλλάζει, λοιπόν, το 2026; Η νέα έκθεση ADA-EASD εξετάζει πιο αναλυτικά διαφορετικές διατροφικές προσεγγίσεις και τονίζει ότι μετρούν τόσο η ποιότητα όσο και η ποσότητα των τροφίμων. Για άτομα με αυξημένο βάρος, η σημαντική και διατηρήσιμη απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει την υγεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε ύφεση του διαβήτη. Αυτό δεν σημαίνει οριστική ίαση, ενώ οι πολύ περιοριστικές δίαιτες χρειάζονται κατάλληλη παρακολούθηση (Davies et al., 2026).

Το βασικό μήνυμα είναι απλό: δεν υπάρχει μία «μαγική» δίαιτα. Στόχος είναι ένα ασφαλές, ισορροπημένο και βιώσιμο διατροφικό πλάνο, προσαρμοσμένο στο άτομο. Αυτή η αρχή υπήρχε ήδη στις οδηγίες του 2022 και παραμένει κεντρική και το 2026 (Davies et al., 2022). Παράλληλα, δεν συνιστώνται συγκεκριμένα συμπληρώματα για τη ρύθμιση της γλυκόζης, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν για να τεκμηριώσουν σταθερό όφελος για όλους ανεξαιρέτως.

Βιβλιογραφία

Davies, M.J. et al. (2026) ‘Management of type 2 diabetes, 2026. A consensus report by the American Diabetes Association (ADA) and the European Association for the Study of Diabetes (EASD)’, Diabetologia. https://doi.org/10.1007/s00125-026-06855-7.