ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΗΣ

¹Γραμματικού Μαρία, ¹Ζάχας Δημήτρης, ¹Τσάνα Μαρινέλα, ¹Χαρίση Λυδία
Επιμέλεια κειμένου: ¹Δημοσθενόπουλος Χαρίλαος
¹Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ Λαϊκό

 

Το καλοκαίρι είναι περίοδος ευχαρίστησης και ξεκούρασης για όλους. Είναι διατροφικός κίνδυνος ή μπορούμε να το απολαύσουμε με ευχαρίστηση και χωρίς «απρόοπτα»;

Φρούτα

Τα φρούτα αποτελούν σημαντικό μέρος της καθημερινής διατροφής, αλλά στον διαβήτη χρειάζεται έλεγχος της ποσότητας και του τρόπου κατανάλωσης, λόγω της περιεκτικότητάς τους σε φυσικά σάκχαρα. Συνιστάται η κατανάλωσή τους με μέτρο και ο συνδυασμός τους με πηγές πρωτεΐνης ή λιπαρών, όπως ξηροί καρποί ή τυρί, ώστε να περιορίζονται οι απότομες αυξήσεις της γλυκόζης στο αίμα. Φρούτα με χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη, όπως οι φράουλες και τα κεράσια, αποτελούν καλύτερες επιλογές, ενώ τα φρούτα του δάσους φαίνεται να έχουν ευνοϊκή επίδραση στα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης. Το πεπόνι, λόγω μέτριου γλυκαιμικού δείκτη, καλό είναι να καταναλώνεται σε μικρές ποσότητες, ενώ το καρπούζι, αν και έχει υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, εμφανίζει χαμηλότερο γλυκαιμικό φορτίο λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε νερό. Τα σύκα και τα σταφύλια είναι πλούσια σε σάκχαρα και απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Επιπλέον, η κατανάλωση λιγότερο ώριμων φρούτων μπορεί να συμβάλει σε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο.

Ενυδάτωση

Η επαρκής ενυδάτωση πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα για τα άτομα με διαβήτη κατά τους θερινούς μήνες, καθώς η νόσος επηρεάζει την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τη θερμοκρασία. Η μειωμένη εφίδρωση και η πιθανή κακή γλυκαιμική ρύθμιση αυξάνουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης και θερμικής καταπόνησης. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να αποφεύγονται τα ζαχαρούχα αναψυκτικά και οι χυμοί, ακόμη και οι φυσικοί, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε σάκχαρα. Προτιμώνται το νερό, το νερό με φυσικά αρώματα (όπως αγγούρι, λεμόνι ή μέντα), η σπιτική λεμονάδα χωρίς ζάχαρη και το κρύο τσάι χωρίς προσθήκη ζάχαρης.

Ώρες γευμάτων

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού παρατηρείται συχνά μετατόπιση των γευμάτων προς τις βραδινές ώρες, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών. Ωστόσο, επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο χρονισμός των γευμάτων επηρεάζει σημαντικά τον μεταβολισμό. Η κατανάλωση τροφής νωρίτερα μέσα στην ημέρα σχετίζεται με καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο, χαμηλότερα επίπεδα μεταγευματικής γλυκόζης και ινσουλίνης, καθώς και με ευνοϊκότερη ρύθμιση του σωματικού βάρους και μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης της απώλειας βάρους μακροπρόθεσμα. Για τον λόγο αυτό καλό είναι να αποφεύγουμε τα μεγάλα γεύματα το βράδυ, όσο και όταν αυτό είναι εφικτό.

Αλκοόλ

Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να είναι πιο συχνή κατά τους θερινούς μήνες, συνήθεια που μπορεί να  επηρεάσει άμεσα τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Ποτά όπως η μπύρα, τα κοκτέιλ και τα ποτά που περιέχουν ζαχαρούχα αναψυκτικά ή σιρόπια μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές διακυμάνσεις της γλυκόζης. Αν και ορισμένες μελέτες αναφέρουν ότι η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, όπως το κρασί, ενδέχεται να έχει ευνοϊκή επίδραση στο μεταβολικό προφίλ, τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν αντικρουόμενα και επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως ο τρόπος ζωής αλλά και το γενετικό υπόβαθρο του ατόμου. Οι γενικές συστάσεις περιορίζουν την κατανάλωση σε έως ένα ποτό ημερησίως για τις γυναίκες και έως δύο για τους άνδρες. Παρ’ όλα αυτά, η αποφυγή του αλκοόλ αποτελεί την ασφαλέστερη επιλογή, ιδιαίτερα για άτομα με διαταραγμένο γλυκαιμικό έλεγχο.

Παγωτό και καλοκαιρινά γλυκά

Τα καλοκαιρινά γλυκά, και ιδιαίτερα το παγωτό, καταναλώνονται συχνότερα αυτή την περίοδο και απαιτούν μέτρο. Μια μικρή μερίδα, περίπου μισό φλιτζάνι, θεωρείται πιο κατάλληλη επιλογή. Προτιμώνται προϊόντα με απλά συστατικά ή σπιτικό παγωτό, ενώ ο συνδυασμός με ξηρούς καρπούς μπορεί να συμβάλει σε πιο σταδιακή αύξηση της γλυκόζης. Προϊόντα με ενδείξεις όπως «χωρίς προσθήκη ζάχαρης» ή «υψηλής πρωτεΐνης» περιέχουν συχνά υποκατάστατα ζάχαρης. Αν και φαίνεται να είναι ασφαλή βραχυπρόθεσμα όσον αφορά τον γλυκαιμικό έλεγχο, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί, επομένως συνιστάται η κατανάλωσή τους με μέτρο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Kenny, G.P., Sigal, R.J. and McGinn, R. (2016). Body temperature regulation in diabetes. Temperature, [online] 3(1), pp.119–145.
2. Chen, Y.-E., Tsai, H.-L., Tu, Y.-K. and Chen, L.-W. (2026). Effects of timing and eating duration of time restricted eating on metabolic outcomes: systematic review and network meta-analysis. BMJ Medicine, [online] 5(1), pp.e001071–e001071.
3. Li, X.-H., Yu, F., Zhou, Y.-H. and He, J. (2016). Association between alcohol consumption and the risk of incident type 2 diabetes: a systematic review and dose-response meta-analysis. The American Journal of Clinical Nutrition, [online] 103(3), pp.818–829.
4. Wiebe, N., Padwal, R., Field, C., Marks, S., Jacobs, R. and Tonelli, M. (2011). A systematic review on the effect of sweeteners on glycemic response and clinically relevant outcomes. BMC Medicine, 9(1).