Σύνδεση Μελών

Κωνσταντάκη Νεφέλη Σπυριδούλα
Επιμέλεια: Χάρης Δημοσθενόπουλος
Μητροπολιτικό Κολλέγιο, Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ Λαϊκό

Μπορεί κάποιος να έχει αυξημένο σωματικό βάρος και, ταυτόχρονα, να χάνει μυϊκή δύναμη; Η απάντηση είναι ναι. Αυτό αποτελεί σημαντικό ζήτημα για τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔτ2), καθώς η υγεία των μυών μπορεί να επηρεάζεται χωρίς το πρόβλημα να είναι πάντα εμφανές.

Η σαρκοπενία χαρακτηρίζεται από μειωμένη μυϊκή δύναμη και μυϊκή μάζα και μπορεί να δυσκολέψει καθημερινές δραστηριότητες, όπως το περπάτημα και το ανέβασμα σκάλας.

Πώς συνδέεται με τον διαβήτη; Ένας βασικός μηχανισμός είναι η αντίσταση στην ινσουλίνη. Όταν οι μύες δεν ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στην ινσουλίνη, δυσκολεύονται να προσλάβουν τη γλυκόζη από το αίμα. Παράλληλα, διαταράσσεται η ισορροπία ανάμεσα στη δημιουργία νέων μυϊκών πρωτεϊνών και στη διάσπασή τους. Όταν η διάσπαση υπερισχύει για μεγάλο χρονικό διάστημα, η μυϊκή μάζα και η δύναμη μπορεί να μειωθούν.

Επιπλέον, τα αυξημένα επίπεδα γλυκόζης και η χρόνια φλεγμονή μπορούν να ενισχύσουν το οξειδωτικό στρες, δηλαδή τη συσσώρευση ουσιών που προκαλούν βλάβες στα κύτταρα. Η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων, που παράγουν την ενέργεια των μυϊκών κυττάρων, μπορεί επίσης να επηρεάσει τη λειτουργία τους. Έτσι, ο διαβήτης μπορεί να συμβάλει στην απώλεια μυϊκής δύναμης, ενώ η μείωση της μυϊκής μάζας περιορίζει την ικανότητα του οργανισμού να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τη γλυκόζη, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο (Kalyani et al., 2017).

Μια επιστημονική δημοσίευση του 2025 από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Κλινικής Διατροφής και Μεταβολισμού (ESPEN) και την Ομάδα Μελέτης Διατροφής και Διαβήτη (DNSG) αναδεικνύει τον «σαρκοπενικό διαβήτη» ως ένα υποτιμημένο πρόβλημα που χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή (Barazzoni et al., 2025).

Η πρόληψη περιλαμβάνει ισορροπημένη διατροφή, επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης ανάλογα με τις ατομικές ανάγκες και τακτική άσκηση, ιδιαίτερα ασκήσεις ενδυνάμωσης. Η έγκαιρη αξιολόγηση της μυϊκής δύναμης από επαγγελματίες υγείας μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό του προβλήματος (Noronha et al., 2025).

Όταν ο σακχαρώδης διαβήτης συνυπάρχει με σαρκοπενία, δηλαδή μειωμένη μυϊκή μάζα και δύναμη, η διατροφή πρέπει να στηρίζει τόσο τη ρύθμιση του σακχάρου όσο και τη διατήρηση των μυών. Χρειάζεται επαρκής πρόσληψη τροφής, αποφυγή αυστηρών διαιτών και απότομης απώλειας βάρους, καθώς και μια πηγή πρωτεΐνης σε κάθε κύριο γεύμα, όπως ψάρι, αυγό, γιαούρτι, όσπρια ή άπαχο κρέας.

Προτιμάμε λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και ολόκληρα φρούτα, με προσοχή στις ποσότητες υδατανθράκων και περιορισμό των ζαχαρούχων ποτών. Η ποσότητα πρωτεΐνης χρειάζεται εξατομίκευση από διαιτολόγο και γιατρό, ιδιαίτερα αν υπάρχει νεφρική νόσος. Η κατάλληλη άσκηση ενδυνάμωσης συμπληρώνει τη διατροφή και βοηθά στη διατήρηση της λειτουργικότητας.

Η φροντίδα του διαβήτη δεν αφορά μόνο το σάκχαρο, αλλά και τη διατήρηση της μυϊκής δύναμης, της αυτονομίας και της ποιότητας ζωής.

 

Βιβλιογραφία

  1. Barazzoni, R. et al. (2025) ‘Sarcopenic diabetes is an under-recognized and unmet clinical priority. A call for action from the European Society for Clinical Nutrition and Metabolism and the Diabetes Nutrition Study Group’, Clinical Nutrition, 55, pp. 208–218. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2025.10.007.
  2. Noronha, J.C. et al. (2025) ‘Malnutrition, sarcopenia and nutrition therapy for patients with diabetes – A general framework and focus on hospital care’, Clinical Nutrition ESPEN, 70, pp. 8–17. https://doi.org/10.1016/j.clnesp.2025.08.027.
  3. Kalyani, R.R., Corriere, M. and Ferrucci, L. (2014) ‘Age-related and disease-related muscle loss: the effect of diabetes, obesity, and other diseases’, The Lancet Diabetes & Endocrinology, 2(10), pp. 819–829. https://doi.org/10.1016/S2213-8587(14)70034-8.