Αρχή / Πληροφορίες για το κοινό / Δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων στον Σακχαρώδη Διαβήτη

Δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων στον Σακχαρώδη Διαβήτη

1 Γραμματικού Μαρία, 1Μαυροπούλου Μαρία

Επιμέλεια: 1Χάρης Δημοσθενόπουλος

1Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ «Λαϊκό»

Υπάρχουν πολυάριθμα διατροφικά πρότυπα που θεωρούνται αποδεκτά από την επιστημονική κοινότητα στη διαχείριση του Σακχαρώδους Διαβήτη (ΣΔ), χωρίς όμως κάποιο από αυτά να θεωρείται πρώτης γραμμής επιλογή ή η απόλυτη επιλογή. Στις δίαιτες όπου το ποσοστό των υδατανθράκων είναι χαμηλό περιλαμβάνονται: το διατροφικό πρότυπο χαμηλών υδατανθράκων (low carb diet) και οι κετογονικές δίαιτες.

Δίαιτα χαμηλών υδατανθράκων

Στο διατροφικό πρότυπο χαμηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες, η συμμετοχή του συγκεκριμένου μακροθρεπτικού συστατικού κυμαίνεται σε ένα εύρος 26 με 45% της συνολικής ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης. Σύμφωνα με τις πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες για το 2026, της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ΕΔΕ), η προσέγγιση αυτή φαίνεται να ανταποκρίνεται καλύτερα σε ασθενείς με ΣΔ, οι οποίοι δυσκολεύονται να επιτύχουν καλό γλυκαιμικό έλεγχο ή θέτουν ως πρωταρχικό στόχο τη μείωση της αντιδιαβητικής τους αγωγής.

Στη δίαιτα χαμηλών υδατανθράκων, μειώνεται η κατανάλωση πηγών όπως το ψωμί, το ρύζι, τα μακαρόνια, οι πατάτες και τα γλυκά και δίνεται έμφαση σε τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνη (όπως το κρέας, το ψάρι, τα αυγά, το γιαούρτι και το τυρί χαμηλών λιπαρών). Το πλάνο συμπληρώνεται από λαχανικά με λίγους υδατάνθρακες (σαλάτες, αγγούρι, κολοκυθάκια) και καλές πηγές λίπους, όπως το ελαιόλαδο, οι ελιές και το αβοκάντο. Στόχος του συγκεκριμένου προτύπου είναι να αποτρέψει τις απότομες αυξήσεις του σακχάρου μετά το φαγητό, να περιορίσει το αίσθημα της πείνας και να βοηθήσει στην απώλεια βάρους, εστιάζοντας στην ποιότητα και στο σωστό μέγεθος της μερίδας των υδατανθράκων αντί για την καθολική απαγόρευσή τους.

Κετογονική δίαιτα

Η Κετογονική δίαιτα περιορίζει δραστικά τους υδατάνθρακες σε λιγότερα από 50 g την ημέρα και έχει μελετηθεί εκτενώς για τη θετική της επίδραση στον Σακχαρώδη Διαβήτη, ιδιαίτερα στον τύπο 2. Μέσα από αυτό το μοντέλο επιτυγχάνεται σημαντική μείωση του σακχάρου, βελτίωση των γλυκαιμικών δεικτών και απώλεια σωματικού βάρους. Παρ’ όλα αυτά, η παρουσία ενός επαγγελματία υγείας είναι απαραίτητη, δεδομένου ότι η αντιδιαβητική αγωγή χρειάζεται συχνά προσαρμογή, ενώ όσοι κάνουν χρήση ινσουλίνης ή άλλων σχετικών φαρμάκων διατρέχουν κίνδυνο οξείας υπογλυκαιμίας. Όσον αφορά τον ΣΔ τύπου 1, η δίαιτα αυτή γενικά δεν προτείνεται χωρίς στενή ιατρική παρακολούθηση, καθώς αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης διαβητικής κετοξέωσης. Επομένως, μπορεί να λειτουργήσει ως εναλλακτική θεραπευτική επιλογή για κάποιους ασθενείς με ΣΔ τύπου 2, αλλά δεν αποτελεί μια καθολική λύση και πρέπει πάντα να σχεδιάζεται στα μέτρα του καθενός. Η Ομάδα Μελέτης Διατροφής και Διαβήτη (DNSG) της Ευρωπαϊκής Εταιρείας για τη Μελέτη του Διαβήτη (EASD) δεν συνιστά δίαιτες πολύ χαμηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες ή κετογονικές δίαιτες για τη συνήθη διαχείριση ή την πρόληψη του διαβήτη.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

  1. Ελληνική Διαβητολογική Εταιρία (ΕΔΕ/HDA) (2026). Κατευθυντήριες Οδηγίες για τον Σακχαρώδη Διαβήτη – 2026. Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης, (ΣΕΛΙΔΑ 85)
  2. American Diabetes Association (ADA) (2024). Lifestyle Management: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care, 47(Suppl. 1), S94–S110
  3. EASD/ADA Consensus Report (2022). Management of hyperglycaemia in type 2 diabetes: A consensus report by the ADA and the EASD. Diabetologia, 65(12), 1925–1966.
  4. Bolin, S., etc. (2021). Low-carbohydrate and ketogenic diets in the management of type 2 diabetes: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Clinical Nutrition, 40(4), 1812–1825
  5. Kosinski, C., & Jornayvaz, F. R. (2017). Effects of Ketogenic Diets on Cardiovascular Risk Factors: Evidence from Animal and Human Studies. Nutrients, 9(5), 517.
Top