1Μαυροπούλου Μαρία, 1 Γραμματικού Μαρία
Επιμέλεια: 1Χάρης Δημοσθενόπουλος
1Διαιτολογικό Τμήμα, ΓΝΑ «Λαϊκό»

Για τη ρύθμιση του Σακχαρώδους Διαβήτη (ΣΔ) τόσο η ποιότητα όσο και η ποσότητα των προσλαμβανόμενων υδατανθράκων διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο. Οι παράμετροι αυτές εξατομικεύονται με βάση τις θερμιδικές ανάγκες και το γλυκαιμικό προφίλ του ατόμου.
Ποσότητα υδατανθράκων
Η συνολική ποσότητα των υδατανθράκων που καταναλώνεται σε ένα γεύμα αποτελεί τον πιο ισχυρό παράγοντα προσδιορισμού των μεταγευματικών επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. Σύμφωνα με πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, η ακριβής ποσότητα των γραμμαρίων υδατανθράκων θεωρείται απαραίτητη για τη θεραπευτική ασφάλεια των ασθενών καθώς τα άτομα που χρησιμοποιούν εντατικοποιημένα σχήματα ινσουλίνης χρειάζεται να προσαρμόζουν/συγχρονίζουν την ποσότητα, το είδος και την ώρα λήψης των υδατανθράκων, με τη δόση και τον χρόνο δράσης του είδους ινσουλίνης (βραχείας, ταχείας, 24ώρου).
Ποιότητα υδατανθράκων
Ενώ η ποσότητα καθορίζει τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου, η ποιότητα των υδατανθράκων συμβάλλει στη διατήρηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών και κατ’ επέκταση στην πρόληψη χρόνιων επιπλοκών του διαβήτη. Παρεκκλίνοντας από τον αυστηρό υπολογισμό των γραμμαρίων, οι σύγχρονες οδηγίες δίνουν έμφαση στην επιλογή τροφίμων υψηλής θρεπτικής αξίας όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης που προάγουν τη συνολική μεταβολική υγεία. Η ποιότητα των τροφίμων μεταφράζεται σε τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες και χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (βρώμη, όσπρια, μήλα, αχλάδια, μπρόκολο, ψωμί/ζυμαρικά), τα οποία επιβραδύνουν την απορρόφηση της γλυκόζης και προστατεύουν το μικροβίωμα του εντέρου.
Αντιθέτως, η κακή ποιότητα υδατανθράκων (υψηλή κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών και ο αποκλεισμός θρεπτικών ομάδων που παρατηρείται σε ακραίες δίαιτες) έχει συνδεθεί με αθηρογόνο δυσλιπιδαιμία, αύξηση της «κακής» χοληστερόλης LDL και του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών και μεταβολικών νοσημάτων. Τέλος, σημαντική θεωρείται η αντικατάσταση των αναψυκτικών και σακχαρούχων ροφημάτων με νερό, σόδες και τσάι χωρίς ζάχαρη.
Συμπερασματικά, για τα άτομα με ΣΔ ανεξάρτητα από τον τύπο (1 ή 2), πρωταρχικός στόχος παραμένει η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής που δίνει έμφαση στην ποικιλία, την ποιότητα των τροφίμων και τον έλεγχο του μέγεθος των μερίδων.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ
- Ελληνική Διαβητολογική Εταιρία (ΕΔΕ/HAD) (2026). Κατευθυντήριες Οδηγίες για τον Σακχαρώδη Διαβήτη – 2026. Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης, (ΣΕΛΙΔΑ 85)
- American Diabetes Association (ADA) (2024). Lifestyle Management: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care, 47(Suppl. 1), S94–S110
- EASD/ADA Consensus Report (2022). Management of hyperglycaemia in type 2 diabetes: A consensus report by the ADA and the EASD. Diabetologia, 65(12), 1925–1966.
- Bolin, S., etc. (2021). Low-carbohydrate and ketogenic diets in the management of type 2 diabetes: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Clinical Nutrition, 40(4), 1812–1825
- Kosinski, C., & Jornayvaz, F. R. (2017). Effects of Ketogenic Diets on Cardiovascular Risk Factors: Evidence from Animal and Human Studies. Nutrients, 9(5), 517.