Επιμέλεια: Σωκράτης Κατωπόδης, Ειδικός Παθολόγος
Pop-Busui R, Rasmussen S, Deanfield JE, et al. JAMA Intern Med. 2026 Feb 2:e257774. doi: 10.1001/jamainternmed.2025.7774.
ΣΗΜΑΣΙΑ
Η καρδιακή ανεπάρκεια (ΚΑ) αποτελεί συχνή επιπλοκή του σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ2). Στη μελέτη SOUL, η χορήγηση από του στόματος σεμαγλουτίδης μείωσε τον κίνδυνο μειζόνων ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων (MACE· περιλαμβάνοντας καρδιαγγειακό θάνατο, μη θανατηφόρο έμφραγμα του μυοκαρδίου ή μη θανατηφόρο αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο) σε άτομα με ΣΔ2. Ωστόσο, η επίδρασή της στις εκβάσεις της καρδιακής ανεπάρκειας στους συγκεκριμένους συμμετέχοντες δεν είναι γνωστή.
ΣΚΟΠΟΣ
Η αξιολόγηση της επίδρασης της από του στόματος σεμαγλουτίδης σε συμβάματα καρδιακής ανεπάρκειας, στο MACE και στην ασφάλεια, σε συμμετέχοντες με ή χωρίς ιστορικό καρδιακής ανεπάρκειας κατά την έναρξη της μελέτης.
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ
Πρόκειται για δευτερογενή ανάλυση της διπλά-τυφλής, ελεγχόμενης με εικονικό φάρμακο (placebo), καθοδηγούμενης από συμβάματα, κλινικής δοκιμής φάσης 3b SOUL, η οποία διεξήχθη σε 444 κέντρα σε 33 χώρες. Οι συμμετέχοντες εντάχθηκαν από τις 17 Ιουνίου 2019 έως τις 24 Μαρτίου 2021 και είχαν ΣΔτ2 και αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο ή/και χρόνια νεφρική νόσο. Η τυχαιοποίηση πραγματοποιήθηκε με διαστρωμάτωση ανάλογα με την παρουσία ή απουσία ιστορικού καρδιακής ανεπάρκειας κατά την έναρξη. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε από τον Δεκέμβριο του 2024 έως τον Αύγουστο του 2025.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
Επιπροσθέτως της καθιερωμένης θεραπευτικής αγωγής, χορηγήθηκε από του στόματος σεμαγλουτίδη άπαξ ημερησίως ή εικονικό φάρμακο.
ΚΥΡΙΕΣ ΕΚΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ
Προκαθορισμένο σύνθετο καταληκτικό σημείο σχετιζόμενο με καρδιακή ανεπάρκεια (χρόνος έως την πρώτη εμφάνιση νοσηλείας λόγω καρδιακής ανεπάρκειας, επείγουσας επίσκεψης για καρδιακή ανεπάρκεια ή καρδιαγγειακού θανάτου).
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Συνολικά, 9.650 συμμετέχοντες (διάμεση ηλικία [IQR], 66,0 [61,0–72,0] έτη· 2.790 [28,9%] γυναίκες) τυχαιοποιήθηκαν, με μέση (ΤΑ) διάρκεια παρακολούθησης 47,5 (10,9) μήνες. Από αυτούς, 2.229 (23,1%) είχαν ιστορικό καρδιακής ανεπάρκειας (991 [10,3%] με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης, 592 [6,1%] με μειωμένο κλάσμα εξώθησης και 646 [6,7%] με άγνωστο υπότυπο). Στους συμμετέχοντες με καρδιακή ανεπάρκεια κατά την έναρξη, ο λόγος κινδύνου (HR) για τη σύνθετη έκβαση καρδιακής ανεπάρκειας με από του στόματος σεμαγλουτίδη έναντι placebo ήταν 0,78 (95% διάστημα εμπιστοσύνης [ΔΕ], 0,63–0,96), ενώ στους συμμετέχοντες χωρίς καρδιακή ανεπάρκεια κατά την έναρξη ήταν 1,01 (95% ΔΕ, 0,84–1,20) (p = 0,06). Μεταξύ των συμμετεχόντων με καρδιακή ανεπάρκεια, ο HR ήταν 0,59 (95% ΔΕ, 0,39–0,86) σε εκείνους με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης και 0,98 (95% ΔΕ, 0,70–1,38) σε εκείνους με μειωμένο κλάσμα εξώθησης. Δεν παρατηρήθηκε ετερογένεια ως προς τη μείωση του κινδύνου MACE με τη σεμαγλουτίδη μεταξύ συμμετεχόντων με ιστορικό καρδιακής ανεπάρκειας (HR, 0,83· 95% ΔΕ, 0,68–1,01) και χωρίς ιστορικό καρδιακής ανεπάρκειας (HR, 0,86· 95% ΔΕ, 0,75–0,98) (p = 0,77). Η συχνότητα σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών στους συμμετέχοντες με καρδιακή ανεπάρκεια ήταν παρόμοια μεταξύ της ομάδας της σεμαγλουτίδης (594 [53,8%]) και της ομάδας placebo (642 [57,1%]).
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Στη δευτερογενή αυτή ανάλυση της τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής SOUL, σε άτομα με ΣΔτ2, αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο ή/και χρόνια νεφρική νόσο, παρατηρήθηκε μείωση των συμβαμάτων καρδιακής ανεπάρκειας με τη χορήγηση από του στόματος σεμαγλουτίδης έναντι placebo σε όσους είχαν ιστορικό καρδιακής ανεπάρκειας, χωρίς αύξηση του κινδύνου σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών. Τα δεδομένα αυτά υποστηρίζουν το πιθανό όφελος της από του στόματος σεμαγλουτίδης στη μείωση των συμβαμάτων καρδιακής ανεπάρκειας σε άτομα με ΣΔ2 και καρδιακή ανεπάρκεια.