Επιμέλεια: Σωκράτης Κατωπόδης, Ειδικός Παθολόγος
Callum De Pasquale, Leonard C. Harrison. Front. Endocrinol., 13 Feb 2026 Sec. Clinical Diabetes vol.17, https://doi.org/10.3389/fendo.2026.1764522.
ΣΚΟΠΟΣ
Η έκθεση σε αντιβιοτικά επηρεάζει το εντερικό μικροβίωμα και ενδέχεται να τροποποιεί την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος του βρέφους, με πιθανή συνέπεια την εμφάνιση αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 (ΣΔτ1). Τα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με τη συσχέτιση της έκθεσης σε αντιβιοτικά κατά τα πρώτα στάδια της ζωής με τον κίνδυνο εμφάνισης ΣΔτ1 παραμένουν αντικρουόμενα. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διενέργεια συστηματικής ανασκόπησης και μετα-ανάλυσης για τη διερεύνηση της συσχέτισης μεταξύ της πρώιμης έκθεσης σε αντιβιοτικά και της ανάπτυξης ΣΔτ1.
ΜΕΘΟΔΟΙ
Συμπεριλήφθηκαν μελέτες παρατήρησης που αξιολόγησαν τη σχέση μεταξύ έκθεσης σε αντιβιοτικά κατά τα πρώτα στάδια της ζωής και εμφάνισης ΣΔτ1. Εξετάστηκαν τέσσερις χρονικές περίοδοι: οι 12 μήνες πριν από τη σύλληψη, η προγεννητική περίοδος (κατά τη διάρκεια της κύησης), η νεογνική περίοδος και η περίοδος έως και 24 μήνες μετά τη γέννηση. Πραγματοποιήθηκε συστηματική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων Medline, Embase, Web of Science Core Collection και Scopus από την έναρξη έως την ημερομηνία 28 Αυγούστου 2024. Όλες οι αναφορές εισήχθησαν στο σύστημα Covidence για αυτοματοποιημένη αφαίρεση διπλών εγγραφών και διαδοχικό έλεγχο περιλήψεων και πλήρων κειμένων από δύο ανεξάρτητους αξιολογητές.
Τα δεδομένα από 20 μελέτες, που περιλάμβαναν συνολικά 10.960 περιπτώσεις ΣΔτ1, αναλύθηκαν με μετα-ανάλυση τυχαίων επιδράσεων. Υπολογίστηκαν συνδυαστικοί λόγοι πιθανοτήτων (odds ratios, ORs) και λόγοι κινδύνου (hazard ratios, HRs) με τα αντίστοιχα διαστήματα εμπιστοσύνης 95% (95% confidence interval, CI).
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Κατά την περίοδο πριν τη σύλληψη, η μητρική έκθεση σε μακρολίδες (OR = 1,23 [95% CI: 1,02–1,48]), σουλφοναμίδη/τριμεθοπρίμη (OR = 1,34 [95% CI: 1,07–1,69]) ή τετρακυκλίνη (OR = 1,26 [95% CI: 1,11–1,44]) συσχετίστηκε με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης ΣΔτ1 στους απογόνους. Αντίθετα, η έκθεση σε αντιβιοτικά κατά την προγεννητική, νεογνική και μεταγεννητική περίοδο δεν συσχετίστηκε στατιστικά σημαντικά με κίνδυνο εμφάνισης ΣΔτ1.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Η έκθεση πριν τη σύλληψη σε συγκεκριμένες κατηγορίες αντιβιοτικών ενδέχεται να αποτελεί έναν τροποποιήσιμο μητρικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση ΣΔτ1 στους απογόνους. Το εύρημα αυτό θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στις κατευθυντήριες οδηγίες συνταγογράφησης αντιβιοτικών, όμως απαιτείται επιβεβαίωση μέσω περαιτέρω μελετών που θα εξετάσουν συγκεκριμένες κατηγορίες αντιβιοτικών και τον ακριβή χρόνο έκθεσης πριν τη σύλληψη.
Καταχώριση συστηματικής ανασκόπησης: Το πρωτόκολλο καταχωρήθηκε εκ των προτέρων στο PROSPERO (CRD42024589374) και ακολούθησε τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA.