Nguyen XT, Li Y, Czernichow S, et al.; VA Million Veteran Program. Combined associations of GLP-1 receptor agonists and a healthy lifestyle with cardiovascular outcomes among individuals with type 2 diabetes: a prospective cohort study. Lancet Diabetes Endocrinol. 2026 Apr;14(4):317-326. doi: 10.1016/S2213-8587(25)00395-X. PMID: 41763234.
Επιμέλεια: Αναστάσιος Τεντολούρης
ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΣΚΟΠΟΣ
Οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 (GLP-1 RAs) έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικοί στη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔΤ2) και εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο. Ωστόσο, οι μακροπρόθεσμες συνδυαστικές επιδράσεις της χρήσης GLP-1 RAs και της υιοθέτησης υγιεινών συνηθειών τρόπου ζωής στα καρδιαγγειακά αποτελέσματα δεν έχουν διερευνηθεί επαρκώς. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της συνδυαστικής συσχέτισης μεταξύ της χρήσης GLP-1 RAs και της τήρησης οκτώ συνηθειών χαμηλού κινδύνου με τα καρδιαγγειακά αποτελέσματα σε άτομα με ΣΔΤ2.
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ
Διεξήχθη προοπτική μελέτη κοόρτης στο πλαίσιο του Million Veteran Program (MVP) του Υπουργείου Υποθέσεων Βετεράνων των ΗΠΑ (VA), κατά την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2011 έως τον Σεπτέμβριο του 2023. Συμμετείχαν άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔΤ2) χωρίς ιστορικό εμφράγματος του μυοκαρδίου, εγκεφαλικού επεισοδίου ή προχωρημένης χρόνιας νεφρικής νόσου. Αξιολογήθηκαν οκτώ συνήθειες χαμηλού κινδύνου: υγιεινή διατροφή, σωματική δραστηριότητα, μη καπνιστική συμπεριφορά, ποιοτικός ύπνος, αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ, διαχείριση του άγχους, κοινωνική σύνδεση και υποστήριξη, και απουσία διαταραχής χρήσης οπιοειδών. Πρωτεύον καταληκτικό σημείο ήταν τα μείζονα ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά συμβάντα (major adverse cardiovascular events, MACE), οριζόμενα ως μη θανατηφόρο έμφραγμα του μυοκαρδίου, μη θανατηφόρο εγκεφαλικό επεισόδιο ή καρδιαγγειακός θάνατος. Ο κίνδυνος εμφάνισης MACE εκτιμήθηκε με χρήση πολυμεταβλητών μοντέλων αναλογικών κινδύνων Cox, σε συνάρτηση με τη χρήση GLP-1 RAs και τον αριθμό των τηρούμενων συνηθειών χαμηλού κινδύνου.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Από τα 963.753 εγγεγραμμένα άτομα, συμπεριλήφθηκαν συνολικά 98.261 συμμετέχοντες, αντιστοιχώντας σε 632.543 ανθρωπο-έτη παρακολούθησης, κατά τη διάρκεια των οποίων καταγράφηκαν 10.443 συμβάντα MACE. Τα κύρια ευρήματα ήταν τα εξής:
- Ο πολυμεταβλητά προσαρμοσμένος λόγος κινδύνου (HR) για MACE ήταν 0,40 (95% CI: 0,30-0,54) για τα άτομα που τηρούσαν και τις 8 συνήθειες χαμηλού κινδύνου, σε σύγκριση με εκείνα που τηρούσαν 1 ή καμία.
- Ο HR για MACE ήταν 0,84 (95% CI: 0,76-0,92) για χρήστες GLP-1 RAs σε σύγκριση με μη χρήστες.
- Τα άτομα που χρησιμοποιούσαν GLP-1 RAs και τηρούσαν 6–8 συνήθειες χαμηλού κινδύνου είχαν κατά 43% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης MACE σε σύγκριση με όσους τηρούσαν ≤3 συνήθειες και δεν χρησιμοποιούσαν GLP-1 RAs (HR: 0,57; 95% CI: 0,46-0,71).
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Η τήρηση συνηθειών χαμηλού κινδύνου σε συνδυασμό με τη χρήση GLP-1 RAs συσχετίστηκε με μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου MACE σε σύγκριση με καθεμία από τις παρεμβάσεις μεμονωμένα. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη σημασία της ενσωμάτωσης παρεμβάσεων τρόπου ζωής με τη φαρμακοθεραπεία στη διαχείριση του ΣΔΤ2, αναδεικνύοντας τη συνεργιστική τους δράση. Συνολικά, τα αποτελέσματα ενισχύουν την ανάγκη για μια ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση του ΣΔΤ2, που συνδυάζει φαρμακοθεραπεία και τροποποίηση του τρόπου ζωής.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Marso SP, Daniels GH, Brown-Frandsen K, et al.; LEADER Steering Committee; LEADER Trial Investigators. Liraglutide and cardiovascular outcomes in type 2 diabetes. N Engl J Med. 2016;375(4):311-322. doi: 10.1056/NEJMoa1603827.
- Marso SP, Bain SC, Consoli A, et al.; SUSTAIN-6 Investigators. Semaglutide and cardiovascular outcomes in patients with type 2 diabetes. N Engl J Med. 2016;375(19):1834-1844. doi: 10.1056/NEJMoa1607141.
- Xie Y, Bowe B, Xian H, Loux T, McGill JB, Al-Aly Z. Comparative effectiveness of SGLT2 inhibitors, GLP-1 receptor agonists, DPP-4 inhibitors, and sulfonylureas on risk of major adverse cardiovascular events: emulation of a randomised target trial using electronic health records. Lancet Diabetes Endocrinol. 2023 Sep;11(9):644-656. doi: 10.1016/S2213-8587(23)00171-7.