Επιμέλεια: Εμμανουήλ Κόρακας
Aroda, V. R., Davies, M. J., Maaske, J., Millegård, M., Juan, V. L., Aberle, J., Ciudin, A., McCrimmon, R. J., Eklund, O., Shih, J. L., Sjostrand, M., Zarzuela, D., & Rosenstock, J. (2026). Lancet (London, England), 407(10547), 2515–2527.
Υπόβαθρο
Η elecoglipron είναι ένας από του στόματος, μικρομοριακός αγωνιστής του υποδοχέα του GLP-1 (glucagon-like peptide-1), ο οποίος βρίσκεται υπό ανάπτυξη για τη θεραπεία του σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2. Χορηγείται από το στόμα μία φορά ημερησίως, χωρίς περιορισμούς ως προς τη λήψη τροφής ή υγρών. Η SOLSTICE, μια μελέτη φάσης 2b, αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και την ανεκτικότητα της elecoglipron σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο (placebo) σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Μέθοδοι
Πρόκειται για μια μελέτη φάσης 2b, τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή και ελεγχόμενη με placebo, η οποία διεξήχθη σε ερευνητικά κέντρα και νοσοκομεία εννέα χωρών: Καναδά, Γερμανίας, Ουγγαρίας, Ιαπωνίας, Πολωνίας, Σλοβακίας, Ισπανίας, Ηνωμένου Βασιλείου και Ηνωμένων Πολιτειών. Τα κέντρα επιλέχθηκαν βάσει της ικανότητάς τους να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του πρωτοκόλλου, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των απαραίτητων κανονιστικών και δεοντολογικών εγκρίσεων, της κατάλληλης υποδομής και στελέχωσης, καθώς και της πρόσβασης στον πληθυσμό-στόχο.
Στη μελέτη εντάχθηκαν συμμετέχοντες ηλικίας 18 ετών και άνω, με δείκτη μάζας σώματος (BMI) ≥23 kg/m² και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη [HbA1c] ≥7,0% έως ≤10,5%, ή στις ΗΠΑ ≥6,5% έως ≤10,5%), οι οποίοι αντιμετωπίζονταν μόνο με δίαιτα και άσκηση ή με μονοθεραπεία με μετφορμίνη ή αναστολέα SGLT2.
Οι συμμετέχοντες τυχαιοποιήθηκαν (αναλογία 3:5:3:5:3:3:6:4), μέσω διαδραστικού διαδικτυακού συστήματος, ώστε να λάβουν δισκία elecoglipron από του στόματος μία φορά ημερησίως χωρίς αύξηση της δόσης (5, 15 ή 25 mg) ή τρία διαφορετικά σχήματα σταδιακής αύξησης της δόσης, με στόχο ημερήσιες δόσεις 50 mg και 75 mg. Η δόση των 50 mg αξιολογήθηκε με αύξηση της δόσης κάθε δύο εβδομάδες, ενώ η δόση των 75 mg αξιολογήθηκε είτε με αύξηση κάθε δύο εβδομάδες είτε κάθε τέσσερις εβδομάδες.
Οι συμμετέχοντες μπορούσαν επίσης να τυχαιοποιηθούν σε placebo αντίστοιχο κάθε ομάδας elecoglipron ή σε ανοικτής επισήμανσης θεραπεία με από του στόματος σεμαγλουτίδη, τιτλοποιούμενη έως τα 14 mg άπαξ ημερησίως για 26 εβδομάδες.
Οι συμμετέχοντες, οι θεράποντες ιατροί και ο χορηγός της μελέτης δεν γνώριζαν τη δόση της elecoglipron ή του αντίστοιχου placebo, ενώ η θεραπεία με σεμαγλουτίδη ήταν ανοικτής επισήμανσης.
Το πρωτεύον καταληκτικό σημείο ήταν η ποσοστιαία μεταβολή της HbA1c από την έναρξη έως τις 26 εβδομάδες. Η αποτελεσματικότητα, η ασφάλεια και η ανεκτικότητα αξιολογήθηκαν σε όλους τους συμμετέχοντες που έλαβαν τουλάχιστον μία δόση της υπό μελέτη θεραπείας.
Η μελέτη είναι καταχωρημένη στο ClinicalTrials.gov (NCT06579105) και στο clinicaltrials.eu (2024-512562-34-00) και έχει ολοκληρωθεί.
Ευρήματα
Από τις 8 Οκτωβρίου 2024 έως τις 6 Ιουνίου 2025, 863 άτομα αξιολογήθηκαν για συμμετοχή στη μελέτη. Από αυτά, 457 αποκλείστηκαν επειδή δεν πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης ή πληρούσαν κριτήρια αποκλεισμού, 406 εντάχθηκαν και τυχαιοποιήθηκαν σε μία από τις οκτώ θεραπευτικές ομάδες και 404 έλαβαν τουλάχιστον μία δόση της υπό μελέτη θεραπείας.
Μεταξύ όσων έλαβαν τουλάχιστον μία δόση, τα μέσα (SD) χαρακτηριστικά κατά την έναρξη ήταν: ηλικία 58,4 (10,7) έτη, HbA1c 7,9% (0,9), σωματικό βάρος 99,8 (22,1) kg και BMI 34,9 (7,5) kg/m². Από τους 404 συμμετέχοντες, οι 168 (42%) ήταν γυναίκες και οι 236 (58%) άνδρες, ενώ οι 280 (69%) ήταν λευκής φυλής.
Στην εβδομάδα 26, η μέση μεταβολή της HbA1c από την έναρξη κυμάνθηκε από −0,91% (95% ΔΕ −1,25 έως −0,58) με την elecoglipron 5 mg έως −1,88% (95% ΔΕ −2,23 έως −1,53) με την elecoglipron 75 mg και αύξηση της δόσης κάθε δύο εβδομάδες, σε σύγκριση με −0,15% (95% ΔΕ −0,42 έως 0,12) στην ομάδα του placebo.
Ανεπιθύμητες ενέργειες αναφέρθηκαν στο 63% των συμμετεχόντων (24 από 38 στην ομάδα των 5 mg και 39 από 62 στην ομάδα των 15 mg) έως και στο 87% (33 από 38 στην ομάδα των 75 mg με αύξηση της δόσης κάθε τέσσερις εβδομάδες), έναντι 63% (45 από 71) στην ομάδα του placebo. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν γαστρεντερικές και περιλάμβαναν ναυτία, δυσκοιλιότητα, διάρροια και έμετο.
Ερμηνεία
Η από του στόματος χορήγηση elecoglipron μία φορά ημερησίως οδήγησε σε σημαντική βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου και παρουσίασε προφίλ ασφάλειας και ανεκτικότητας συμβατό με εκείνο της κατηγορίας των αγωνιστών του υποδοχέα GLP-1 σε αντίστοιχο στάδιο κλινικής ανάπτυξης, υποστηρίζοντας τη συνέχιση της ανάπτυξής της μέσω μελετών φάσης 3 για άτομα που ζουν με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.